Nakakapagaod na araw!

Mahal kong talaarawan,

                    Ngayong araw na ito kaunting oras lamang ang ginugol namin bawat asignatura dahil may programa mamaya ang mga panghapon. Sa oras ng Chemistry tinuloy lamang namin ang talakayan namin na hindi natapos kahapon. Sa English naman, tsinekan namin ang aming unit test. Hay! palaga na lang ganoon ang baba ng nakuha kong puntos pero hindi naman ako nangopya. Sa Math naman nagtsek lang din kami ng unit test ng ibang seksyon at ganoon din sa Mapeh. Wala kaming A.P ngayon kaya naman pinanood ng aming adviser at guro sa Filipino ang presentasyon ng bawat grupo na kumanta. Ang gagaling talaga nila parang gusto ko tuloy mag-aral maggitara at kumanta. Hindi na kami nag-T.L.E dahil maaga kaming pinauwi ngayon. Pag-uwi ko sa amin magpo-post sana ako dito sa blog ko kaya lang ay hindi natuloy dahil umalis kami ng tita ko kasama ang kapatid ko para bumili ng shirt dahil may pantalon na kami. Nakakapagod siyempre mag-ikot-ikot at siyempre walang mapili dahil ang gaganda ng mga damit doon HAHAHA ^_^.

Ang Ganda!

Mahal kong talaarawan,

              Ngayong araw na ito, nagkaraoon kami ng talakayan sa Chemistry tungkol sa iba't-ibang uri ng gas.  Samantala sa English nagkaroon naman kami ng di inaasahang unit test at sana ay maganda ang naging kalabasan ganun din naman sa Mapeh. Kahit nakakalungkot ang resulta ng unit test ko sa Math kahapon. Values namin ngayon at ipinasa namin ang aming portpolyo tapos binigyan kami ng pagkakataon para mag-praktis para sa Filipino. Eto na nga ang pinakahihintay ng lahat, ang presentasyon ng iba't-ibang grupo. Ang ganda talaga ng presentasyon ng ibang grupo kahit hindi gaano kagandahan ang sa amin ay nag-presenta pa rin kami^_^.  Teka, nakalimutan ko nagkaroon rin kami ng unit test sa T.L.E. Dahil kami ang tagalinis ngayon, medyo natagalan kami sa silid-aralan. Pagkauwi ko naglaba ako ng aming mga damit habang gumagawa ng proyekto sa English. Wala na akong masyadong ginagawa kaya naman nanood ako ng anime at nagbasa rin ng manga. 'Yun lamang po at maraming salamat sa pagbabasa sa mahal kong blog^_^.

Aba! Himala!

Mahal kong talaarawan,


                Ngayong araw na ito nahuli na naman ako sa pagpasok at ganoon din sa flag ceremony. Kaya naman uulitin namin iyon, bukod sa akin, marami rin sa aking mga kamag-aral ang nahuli pero salamat pa rin dahil pinapasok kami ni Mam Manlagnit sa klase pero dapat daw sa susunod na taon ay huwag na kaming magpapahuli sa pagpasok dahil siguradong sa labas lang kami hanggang 12:10. Samantala, sa oras naman nang English nagkaroon kami ng gawain kung saan gagawa kami ng parody ng tulang The Road Not Taken. Magaganda ang gawa ng aking mga kamag-aral. Tinanong kami ng aming guro kung handa kami sa pagsasadula ng Christmas Carol bukas pero lahat kami ay hindi pa yata handa. Himala rin dahil kaunti kami sa klase dahil iyong iba ay bumisita sa kulungan. Ewan ko lang naging maganda ang pagsagot ko sa unit test namin sa Math pero alam kong makakakuha pa rin ako ng mababang marka dahil konti lang ang na-review ko kahapon dahil masyado akong nag-pokus sa paggawa ng mga project na ipapasa na. At noong sabado naman nagkaroon kami ng praktis kaya di rin ako nakapag-review. At magsisilbing leksyon iyon sa akin kahit alam kong di ako magaling sa Math. Natapos na namin ang talakayan namin sa Values kanina kaya naman nagkaroon kami ng Pagbabahagi ng masasayang selebrasyon na naranasan namin noong Nakaraang Pasko. Nakakatuwa dahil magaganda ang naging kasagutan ng aking mga kamag-aral. Nagkaroon rin kami ng panibagong talakayan sa A.P medyo mahaba nga lang kaya di ko na isusulat ^_^. Napag-aralan rin namin sa Filipino kung paano ang wastong pagbubuood at mga hakbang sa pagsasagawa nito. Nagkaroon kami ng gawain na inilagay namin sa kwaderno. Sa oras naman ng T.L.E wala ang aming guro kaya naman todo ingay kami. Kahit may substitute kay Mam todo ingay pa rin kami. ^_^

Tamang Praktis

Mahal kong talaarawan,

            Hay! Sabado na naman. Ilang araw na lang, magpapasko na. Ngayong araw na ito, nagkaroon kami ng praktis sa English. Isasadula namin ang Christmas Carol ni Charles Dickens. Marami ang hindi kumpleto kaya naman konti lang ang napag-usapan namin. Umalis rin kami kaagad. Pero inassigned na kami kung ano ang gaganapan namin para sa dula. Kaya iyon! umuwi na kami ng kaibigan ko. Pagkagaling ko sa amin naggawa ako ng assignment at pagkatapos nagwalis ng kaunti. Pagkatapos nag facebook na rin ako isinabay ko na rin ang panood ng anime at pagbabasa ng manga. Tamang adik lang kasi. Hay!  Naiinis na nga ako kasi hinihiram ng kapatid ko itong laptop(pahinga pahinga rin daw pag may tym)^_^. Pero bago iyon naalala ko na kailangan kong mag-post sa blog ko dahil kung hindi siguradong hindi ako makakapag-update.

Pangarap

Mahal kong talaarawan,

              Ngayong araw na ito, nagkaroon kami ng gawain na inilagay namin sa makulay na papel. Tungkol ito sa mga pagtupad sa pangarap. Bago iyon, tinanong kami ng aming guro kung anong kurso ang gusto namin. Ginawa namin ang aming gawain batay sa mga kategoryang ibinigay ng aming guro. Nakakatuwa dahil marami na naman ang napulot ko sa aming mga guro. Akala ko rin ay mahihirapan ako sa bagong leksyon namin sa matematika pero nagkamali ako medyo sa mga talakayan hindi ko masyadong maintindihan pero kaunti lang naman. Kanina sa oras ng MAPEH maiingay kami kaya nagalit sa amin ang aming class president. Maingay kasi kami. Buti na lamang at Biyernes na dahil papanoorin ko sana ang pinapanood ko pero wala pa ring update :( Kaya naman fb fb muna ^_^


Bisang Pangkaisipan:

         Batay sa tinalakay namin ngayong araw na ito, dapat pag-isipan na natin ng mas maaga kung ano ang kurso na kukunin natin o ano ang gusto nating maging pagdating ng panahon dahil kung hindi tayo rin ang mahihirapan dahil ang kurso na dapat nting kunin ay iyong angkop sa ating kakayanan.

Masyado bang Literal?

Mahal kong talaarawan,

          Ngayong araw na ito ipinagpatuloy namin ang hindi namin natapos na pangkatang gawain kahapon. Naging maayos naman ang talakayan at pag-uulat ng bawat grupo. Marami ring aral ang natutunan kosa araw na ito. Kagaya na lamang sa akdang Kinagisnang Balon, natutunan ko na huwag tayomg maging mapangmata sa iba o sa trabaho ng ating mga magulang dahil sila ang dahilan kung bakit tayo nakakapag-aral. At kung dumating na ang oras na tayo ay umunlad, huwag nating isipin na magaling na tayo at huwag ring mapangmataas dahil kung tutuusin sila ang nagbigay ng mga pangangailangan natin sa buhay. Hay! madami talaga ang nangyari ngayong araw na ito! Nakakakaba talaga kanina sa T.L.E akala ko maling-mali talaga ang ginawa namin kanina kahit hindi gaanong kataasan ang grado, ginawa naman namin ang makakaya namin. Nakakapagod talaga! matapos kong umuwi galing iskul, kumain ako at naggawa ng ilang proyekto. Pagkatapos naglaba rin ako ng damit (nakakapagod talaga!). Pagkatapos nanood na ako ng telebisyon.

Nakakadismaya Naman!

Mahal kong talaaraawan,

                 Nagayong araw na ito, maraming mga bagay na nangyari sa akin. Marami rin akong natutunan sa iba't-ibang guro namin. Nakakadismaya nga lang dahil noong oras na ng asignatura naming matematika, nadismaya ako dahil mababa ang nakuha kong iskor sa aming pagsusulit. (nakakadismaya talaga). Pero may natutunan pa rin ako ngayong araw na ito. Nakaka-'relate' ang sinabing kwento ni Mam Cabrera ngunit kapupulutan naman ng aral. Gayon din sa Filipino, kailangang  pahalagahan natin ang ating trabaho lalo na kung ito'y panandalian lamang, tandaan na walang permanenteng bagay dito sa mundo. Samantala, noong T.L.E namin, darang na darang kami ng aking ka-partner dahil malapait ng maipasa ang aming practicum. Naubusan kami ng RJ45 kaya hindi ko alam kung paano magpapasa ng practicum. Kaya naman nagtanong kami kung sino pa ang merong RJ45. Buti naman at meron pa rin sa aking mga kamag-aral na may mabuting puso^_^.  Palagi kaming nagkakamali kaya naman naiinis na kami sa paggawa nito. At iyong mga binigay ng aking mga kamag-aral ay ubos na rin kaya naman nagkalakal ako sa bag ko pero wala akong nakita. Isa na lang ang kulang naming RJ45. Wala talaga akong makikita dahil nasa loob ito ng wallet ko^_^. At noong uwian na dumiretso ako sa bahay, kumain at inayos ko rin ang mga proyektong malapit nang ipasa pagkatapos nagbasa ako ng kaunting manga^_^.

Hayahay ang buhay! ^_^

Mahal kong talaarawan,

           Ngayong araw na ito, maaga kaming pinauwi ng aming guro dahil magkakaroon ng programa ang mga panghapon (hayahay talaga). Pagkatapos naming maglinis ng silid-aralan, sabay-sabay kaming umuwi ng aking mga kaibigan. Pagkagaling ko sa bahay, kumain ako at tumulong rin sa gawaing bahay. Pagkatapos binasa ko na aking paboritong manga (ito ay tawag sa Japanese comics) at pinanood ko rin ang aking paboritong anime. Nawiwili talaga ako sa mga anime (dahil ang pogi ang mga anime na lalaki haha). Pero kahit na ganoon, hindi ko pa rin talaga nakakalimutan ang gumawa ng aking takdang aralin at mga proyekto na dapat kong gawin. Kahit meron akong kinahihiligang bagay, hindi ko pa rin nalilimutan ang mga parayoridad ko sa buhay. Pero kung ako ang iyong tatanungin, maganda talaga ang manood ng anime hindi ko namalayan na naaadik na pala ako sa panonood nito^_^. At natuto rin ako na kahit gaano ka kahilig sa isang bagay, hindi mo dapat kalimutan ang mga tungkulin mo bilang istudyante.

Ganyan Talaga..

Mahal kong talaarawan,

        Simple lang naman ang gawain ng isang istudyanteng katulad ko^_^.Tuwing Lunes may "flag ceremony" kami at buti naman hindi na ko nahuli sa pagpasok (ganyan talaga^_^ pero baka mahuli naman ako sa susunod). Mabuti na lamang at naging masaya ang araw ko ngayong Lunes. Kahit wala si Gng Mixto, (siyempre maingay pa rin kami) pumalit muna si G. Mixto at magbigay ng kaunting gawain at tungkol ito sa akdang Kinagisnang Balon na iuulat sana ng Pangkat III. Mabilis ang naging takbo ng oras dahil hindi ko namalayan na T.L.E na pala, habang ito na ang aming asignatura may ipinagawa ang aming guro at kailangan itong ipasa bukas. At nang nag-uwian na, sa bahay ako agad dumiretso at doon ginawa ko ang aking takdang aralin na ipapasa bukas Ginawa ko rin ang aking portfolio sa Math na ipapasa sa biyernes. Pagkatapos nanood ako saglit at gumawa rin ng ilang gawaing bahay. ^_^

'Kainis!

Maha kong talaarawan,

           Ngayong araw na ito naroon pa rin kami sa pagtalakay sa akdang Banyaga ni Liwayway Arceo. Nagkaroon rin kami ng pagsulat na inilagay namin sa makulay na papel. Hiwalay ang ginawa ng kababaihan sa kalalakihan. Para sa mga babae, ano ang magagawa mo para makamit ang iyong mga pangarap? Para sa mga lalaki, paano mo maipapakita ang iyong paggalang sa mga kababaihan. Marami na nga naman ang mga kababaihan na umuunlad ngunit sawi pa rin sa pag-big o patuloy na naabuso. Kahit meron ng mauunlad na mga kababihan, meron pa rin silang kahinaan.
       
           Nakakainis! Dapat di ko na lang sinabi iyon! Kasi naman eh, Biro lang naman ang sinabi ko pero parang ang lakas ng dating sa kanya. Biro lang naman iyon at wala akong intensyong gawin itong personal sa kanya. Ang sa akin lang naman ay biro lang lahat ng mga sinabi ko pero tinotoo yata niya. Biro lang naman iyon at nasa sa kanya na kung tototohanin niya ang mga sinabi kong iyon. ^_^

KAISIPAN: Pag-isipan at Mag-ingat sa mga bagay na ating sa sasabihin dahil hindi natin alam na ang taong sinasabihan natin ay nasasaktan na pala.

Beki Boom, Lalalalala!

Mahal kong Talaarawan,

                Ngayong araw na ito, itinuloy namin ang pangkatang gawain na hindi namin natapos kahapon. Pagkatapos bawat pangkat ay  nagulat sa unahan merong nagbalita, gumawa ng patimpalak, talk show at iba pa. Sa amin napapunta ang pagsagot sa katanungan gamit ang pagsasagawa ng patimpalak (that's my BEKI).
Napuno na naman ng tawanan at kaingayan ang aming silid-aralan (hahaha) at maging sa huli naming asignatura maingay pa rin kami. Grabe! ang galing-galing ng mga kalahok (si Grumo at Latigay A.). Nakakaloka! Pero ganunpaman marami pa akong panibagong natutunan ngayong araw na ito.


Bisang Pangkaisipan:

                 Hindi natin kailangang mabago kung ikakasama ng iba, magbago tayo para sa sarili natin at hindi nakakasakit sa damdamin ng iba. Matutong tayong magsakripisyo sa ibang bagay na makakatulong sa ating sarili para maabot ang ating mga panagarap pero matuto tayong maging mapagpakumbaba at nananatiling nakatapak ang ating mga paa sa lupa. 'Ika nga " Ang hindi marunong tumingin sa pinanggalingan ay di makakarating sa paroroonan."

Ang Ingay!

Mahal kong Talaarawan,

          Ngayong araw na ito tinalakay namin ang teoryang nakapaloob sa akdang BANYAGA. Pagkatapos noon ay nagkaroon kami ng pangkatang gawain. At siyempre, hindi mawawala ang pagiging maingay namin. Pagkatapos, sinabi ni Gng. Mixto na bukas na lamang kami mag-ulat dahil wala ng oras. At habang nagtatalakayan kami sa T.L.E, hinding-hindi mawawala ang pagiging maingay namin kakambal na yata namin iyon e. Walang araw o oras na naging tahimik kami. Ingay dito,Ingay doon, ingay sa lahat! Idagdag pa ang mainit na sinag ng araw. Kaya sari-saring sermon ang natatanggap namin mula sa aming mga guro ay dahil sa aming kaingayn. Magkagayon man, may natutunan pa rin naman ako ngayong araw na ito. Siyempre nadadamay ako sa kadaldalan ng iba ( grabe nag-salita ang tahimik!^_^), pero siyempre hindi talaga natin maiiwasan ang mag-ingay pero dapat iyong sakto lang at hindi nakakasakit sa tainga.


KAISIPAN: Huwag nang mag-ingay para hindi nakakadamay ng iba (hahahahaha! biro lang!)

Ahahaha! ^_^

Mahal kong Talaarawan,

               Ngayong araw na ito, hindi na ako masyadong minamalas (hindi katulad kahapon^_^). Marami akong natutunan ngayong araw na ito. Napuno ng masasayang pangyayari ang araw ko ngayon. Hay! Napakasaya ko talaga ngayong araw na ito bukod sa napuno ng kasiyahan kanina habang nagtatalakayan kami sa Filipino, marami rin akong natutunan. Masaya rin ako dahil nakita ko ulit ang Mama ko. Tuwing bakasyon lang kasi kami nagkikita. Sana palaging ganito ang araw ko: masaya, at punong-puno ng aral mula sa aming mga magulang at mga guro. Naroon pa rin kami sa pagtalakay sa Banyaga at napuno kami ng tawanan. Grabe! Tuwang-tuwa talaga kami kanina..Bukas naman, tatalakayin namin kung anong teorya ang nakapaloob sa panibagong aralin namin. Tawa-tawa din pag may oras!

Hay, Malas!

Mahal kong Talaarawan,


                Hay, napakamalas ko talaga ngayong araw na ito, hay! May tatlo akong rason kong bakit ako malas. Una, dahil sa unang asignatura namin, hindi ako nakapag-"unit test". Dahil iyan sa pagiging huli ko sa klase. Pangalawa, hindi ko naipasa ang tinipong mga akda ko sa Filipino. Bakit? Dahil kulang pa iyon ng dalawang kwento at wala pang "folder". Pangatlo, hindi ako nakapag-pasa ng "poster" sa T.L.E. Dahil nakalimutan ko. Ang dami kong dahilan hindi ba? At akmang-akma iyan sa leksyon namin sa Edukasyong Pagpapahalaga: WASTONG PAGGAMIT NG ORAS. Sana naman pwede pang kumuha ng "unit test" sa "Chemistry". Sana naman pwede pang mag-pasa ng Mga Tinipong Akda sa Filipino. Hindi ko naman isissi ang mga iyon sa iba. Kasalanan ko rin naman kasi. Maraming pumasok sa utak ko: Sana pala gumising ako ng mas maaga para nakakuha ako ng "unit test". Sana pala ginawa ko ng mas maaga iyong mga akda sa Filipino para nakapag-pasa ako. Sana pala ginawa ko iyong "poster" para may naipasa ako. Tama nga ang ating mga guro at magulang, kung sana lang ay sinunod ang mga payo nila at kung sana ay ginawa ang mga ipinapagawa nila, sana walang problema, kung sana mas pinahalagahan ko ang oras, wala sanang problema.

KAISIPAN: Matuto tayong magpahalaga sa oras para sa bandang huli, hindi tayo nagsisisi.

                       Nagkaroon rin kami ng panibagong talakayan, tinalakay namin ang akdang BANYAGA. At pagkatapos noon, nagbigay ng mga katanungan ang aming guro tunkol sa akda.At ipinasa rin namin ang aming akda. At sa kasamaang palad, hindi ko ito naipasa dahil mayroon pang kulang.


                   

Pagsulat..

Nobyembre 29, 2013

            Ngayong araw na ito nagkaroon kami ng pagbabalik-aral tungkol sa dulang pansuliranin sa akdang ito. Pagkatapos nagbigay din kami ng kaunting isyung kontrobersyal sa akda. Nagkaroon rin kami ng pagsulat kung saan isusulat namin ang reaksyon sa akda at bisang pangkaisipan at pandamdamin sa akda. Inilagay namin ito sa makulay na papel. Dahil sa wala si Gng. Mixto, si G. Mixto muna ang nagturo sa amin.

Ano nga bang uri ng dula?

Nobyembre 28, 2013


              Ngayong araw na ito tinalakay namin kung anong uri ng dula ang nakapaloob sa dulang Sinag sa Karimlan ni Dionisio Salazar. Ayon sa aming guro, ito ay dulang pansuliranin dahil ito ay tumatalakay sa isyung kontrobersyal sa paraang makatotohanan. Ginagamitan din ito ng pananaw na Sosyolohikal. Binigyan rin kami ng takdang aralin kung saan magdadala kami ng makulay na papel.

Patawad, Patawad..

Nobyembre 27, 2013

                 Ngayong araw na ito, nagkaroon kami ng kaunting pagbabalik-aral sa dulang Sinag sa Karimlan ni Dionisio Salazar. Tinalakay rin namin kung anong teorya ang nakapaloob dito. Tinalakay rin namin kung anong mga isyung panlipunan ang nakapaloob sa akdang ito. Iniulat namin kung anong maga kaisipan ang mahihinuha sa akda gaya ng Ang ama ay ama pa rin kahit gaano kasama ang naidulot nito sa buhay natin, dapat ay matuto tayo na mgpatawad.

Naku!

 Nobyembre 26, 2013

               Ngayong araw na ito, iniulat ng bawat pangkat ang nakadestinong tauhan na kanilang susuriin. Napadestino sa aming pangkat ang isang tauhan sa akda na si Mang Ernan. Pagkatapos binigyan rin kami ng mga katanungan kung saan sasagutin namin kung anong tanong ang nakadestinong tauhan. Napag-aralan rin namin ang iba't-ibang uri ng ANTAS ng WIKA kabilang na rito ang pampanitikan o literari, kolokyal, balbal o salitang kanto at rehiyunal.



Takdang Aralin:

Pagsusulit:

           

Talaga Naman!

Nobyemmbre 25, 2013

              Sa tuwing Filipino ang aming asignatura, hindi talaga mapigilan ang mag-ingay at makipagkwentuhan sa katabi. Kaya naman sa tuwing kami ay babati sa aming guro, para kaming nasa unang baitang sa elementarya dahil sa kawalang buhay ng pagbati (talaga naman!). Kaya naman kami ay pinagsabihan ng aming guro. At pagkatapos ay sinimulan nang mag-ulat ng pangkat isa tungkol sa akdang Sinag sa Karimlan ni Dionisio Salazar.

MGA TAUHAN :

Tony ……………….. Binatang bilanggo

Luis ……………….. Ang kanyang ama

Erman ………………..)

Doming …………….. ) Mga kapwa bilanggo

Bok ………………. )

Padre Abena …………Isang pari ng bilibid

Miss Reyes …………. Isang Nars

Isang Tanod

PANAHON: Kasalukuyan

TAGPUAN: Isang panig ng pagamutan ng Pambansang Bilangguan sa Muntinlupa.

ORAS : Umaga

PROLOGO : Pambansang Bilangguan sa Muntinlupa: Wakas at Simula …

Moog ng katarungan … Sagisag ng Demokrasya … Salaming pambudhi … Palihan ng puso’t diwa… Waterloo ng kasamaan… Hamon sa pagbabagong buhay …

May mga maikling gayung dapat hubdan ng mascara at sa sinapupunan nito kailangang iwasto ay hayu’t talinghagang mamamayagpag at umiiring sa batas. Sa isang dako’y may mga walang malay na dahil sa kasaliwaang-palad, kahinaan, o likas na mapagsapalaran ay dito humahantong; dito rin sinisikatan o nilulubugan ng Katotohanan at Katarungan…

Marami nang lubha ang mga pang pumasok at lumabas dito. Walang makapagsasabi kung gaano pa karami ang tatanggap ng kanyang tatak…

May sala o wala, ang bawat pumasok dito ay kabuuan ng isang marikit at makulay na kasaysayan…

PAGBUBUKAS ng tabing ay mabubungad ang isang bahagi ng pagamutan ng Pambansang Bilangguan sa Muntinlupa. May anim na teheras ang makikita rito. Ang dalawang nasa makabilang gilid ay bakante. Sa dalawang nasa gawing kanan ay magkaagapay si Tony (19 na taon) at si Bok (29); sa gawing kaliwa naman ay naroroon si Mang Erman (45) at si Doming (30). May munting durungawang nahahadlangan ng mga rehas na bakal na makikita sa gawing likod, kalagitnaan. Hubad ang natutulog na si Tony. May bakas ng dugo ang mga bendang nasa kanyang tiyan at kaliwang bisig . May black eye rin siya. Si Bok ang bilanggong labas-masok sa Bilibid, ay nakakulubong – may trangkaso siya. Si Mang Erman, na may apat na araw nang naooperahan ng almoranas, ay gising at waring nag-iisip. Naka-plaster cast naman ang isang paa ni Doming … Paminsan minsa’y maririnig ang malakas ng paghilik ni Bok .

Doming: (Bibiling sa higaan, iiangat ang ulo, at tatanungin si Bok) tipaningmayap, lakas namang mag-ilik ni Bok.

Ernan: (Mangingiti) Pasensiya ka na Doming.

Doming: Kelan pa kaya lalabas dito ‘yan, a Mang Ernan? Traga malas hang. BABAYING . Ba, sino ‘yan? …. (Ingunguso si Tony.)

Ernan: Ewan, Hatinggabi kagabi nang ipasok ‘yan dito. Kawawa naman. Dugu-dugun siya.

Doming: OXO seguro ‘yan. O kaya Sigue-Sigue. Nagbakbakan naman seguro. (Mamasdang mabuti si Tony.) Mukhang bata pa.

Ernan: At may hitsura, ang sabihin mo.(Mapapalakas ang hilik ni Bok.)

Doming : Tipaning – parang kombo! (Matatawa si Mang Ernan.)

Bok: (Biglang mag-aalis ng kulubong; pasigaw) Saylens! Magapatulog man kayo! Yawa….

Ernan: Si Bok naman. Konting lamig, ‘bigan.

Doming: Hisi lang, Tsokaran.

Bok: Tuluyan nang babangon: matapos mag-inat at maghikab ay susulyapan ang katabi) Nagapuyat ako kagab-i. Galaking sugat n’ya.(Titingnan ni Tony.) (Kikilos sa pagkakahiga atmapapahalinghing si Tony.)

Doming: Kilala mo siya, Bok?

Bok: (Sabay iling) De-hin. Kung ibig yo gigis-

Doming : Ba, ‘wag!, Makikitang kikilos si Tony.) O, ayan, gising na.

Tony: (Matapos huminga ng paimpit na waring ayaw ipahalata ang

nararamdamang sakit) M-ma—gandang umaga senyo…

Ernan: Gayundin sa ‘yo. Este, ano nga’ng - ?

Tony: (Mauupo; mahahalatang nagpipigil pa rin sa sakit) Tony ho’ng pangalan ko. Tekayo! Kayo si Ginoong Ernani Alba, di ho ba?

Ernan : Ako nga.

Tony : Nababasa ko’ng inyong mga akda. Hanga ako senyo!

Ernan: Salamat, Tony.

Bok: (May pagmamaki) ako gid, de-hin mo kilala? Di wan en only Bok –

alyas Thompson Junior. Big bos ng Batsi Gang. Marai padrino. Yeba!… (Mangingiti ng makhulugan ang lahat.)

Tony: Haharapin si Doming; malumanay) Kayo?

Doming: Doming hang palayaw ko. Walang h-alyas .

Bok : (Kay Tony) OXO? … Sigue – Sigue? … Bahala na? … Pawang iling ang itutugon ni Tony.) Beri-gud Ginsama ka a ‘ming Batsi Gang, ha?

Tony: Salamat, Bok. Pero sawa na ‘ko sa mga gang, sa mga barkada. Dahil sa barkada’y – heto, magdadalawang taon na ‘ko dito sa Big House.

Ernan : Mukhang makulay ang … Pewede ba Toning kahit pahapyaw ay ibidamo sa ‘min ang iyong buhay?

Bok : (Bago makapangusap si Tony) Holdi’t,Tony boy! … Ba’t nagalaslas angimong tiyan, ber? At… teribol yang blakay mo. Yawa.

Doming: (Mapapansin ang pangagasim ng mukha ni Tony) Makakaya mo ba, Tony?

Tony: (Tatango muna bago umayos ng upo) Pumuga sina Silver Boy kagabi. Nang hindi ako sumama’y sinuntok ako. Mabuti kanyo’t nailagan ko’ng saksak ditto (sabay turo sa kaliwang dibdib), kundi’y … nasirang Tony na ‘ko ngayon. Pero ang di nailaga’y yung sakyod ni Pingas … Nagpatay-patayan lang ako kaya … Aruy!

Ernan: Sa narinig kong usapan ng nars at tanod kagabi ay tatlo ang napatay. Tila lima ang patawirin. Ang iba’y nahuli. (Sa sarili) A, kalayaan, sa ngalan mo’y kay dumaming humahamak sa kamatayan ! Kay Tony ) mabuti’t tumanggi ka, Tony, kundi’y … ‘tay kung masakit ‘yan ay saka na.

Tony : Huwag kayong mag-alala, kaya ko ito … (Hihinga muna nang mahaba.) Mula nang madala ko rito, e nag-iba na’ng takbo ng … Naisipkong walang ibubungang mabuti ang kasamaan … Malaki’ng utang na loob ko ke Padre Abena … sa aking pagbabago … Totoo nga naman, walang utang na hindi pinagbabayaran …. Me parusa sa bawat kasalanan!

Ernan : (May paghanga) May sinasabi ka, Tony!

Bok: (Ngingiti – ngiti habang nakikinig sa pahayag ni Tony; sa himignagmamagaling) No dais, Tony, kun sila malalaki naganakaw milyun – milyun, ba. Sigi lang, ‘adre. Basta mi lagay. Basta mi padrino!

Tony : Me relihiyon ka ba, Bok?

Bok: (Tatawa habang sumasagot; pauyam) Reliyun? Wala kwenta ‘yan. Hm, dami, dami nagasimba, pero ginluluko sa kapwa. Dami gadasal, pero gin-nakaw, gin-ismagel, yawa.

Doming : Mabuti pay ‘way na tayo maghusap tungkol sa relihiyun.

Ernan : May katwiran si Doming. Ang paksang relihiyon ay masyadong kontrobersyal. Paris ng iba’t ibang ismo, kaya … di dapat pagtalunan.

Tony: Pero, Mang Erman, ba’t tayo matatakot magtalo? Kung walang pagtatalo, walang pagkakaunawaan. Kung walang pagkakaunawaan, walang pagkakaisa. Ang mga taong di nagkakaisa’y pirming nag-aaway.

Ernan : Tama ‘yan. Ngunit ang pagtatalo’y dapat lamang sa taong malaki ang puso; hindi sa mga maliit ang pinagkukunan. Pero … pinahahanga mo ako, Tony! Nag-aaral ka ba ng batas? Ba, may kakaibang tilamsik ang iyong diwa.

Tony: Elementarya lamang ho ang natapos ko.

Doming: Kasi nga naman hasa mo habugado ka kung magsalita.

Bok: Ber, ber, mga pare! ‘Yung istorya ni Tony!

Tony: Iimbithin kita , Bok, isang araw, sa klase naming nila Padre Abena. Marami kang mapupulot doon. At pakikinabangan. Tiyak.

Bok: No ken du! Kun naytklab pa, olditaym!

Tony: (Matapos makinang handa na ang lahat sa pakikinig sa kanya) Buweno…Ako’y buhay sa ‘sang karaniwang pamilya sa Tundo. Empleyado si Tatay. Guwapo siya. Pero malakas uminom ng tuba. At mahilig sa karera. Napakabait ng Nanay ko. Kahit kulang ang iniintregang sahod ni Tatay e di siya nagagalit, paris ng iba. Sang araw e nadiskubre ni Nanay ang lihim ng Tatay ko; meron siyang kerida . Natural, nag-aaway sila … Umalis si Tatay . Iniwan kami. Awa naman ng Diyos e natapos ko rin ang elementarya. Balediktoryan ako…

Bok: (Sisingit) Balediktoryan? Siga ka. Yeba!

Tony : (Magpapatuloy matapos ngitian si Bok) Namatay ang solo kong kapatid na babae. Malubha si Nanay. Naospital siya… Naghahanapbuhay naman ako. Pero, kulang din, kasi mahal ang lahat … Nakakahiya pero … dahil sa barkada’y natuto akong akong mandurukot , mang – agaw, magsugal. Naglabas-masok ako sa Welfareville … Inilipat ako ditto pagkatapos … Santaon na lang ang natitira sa senten’ya ko… A, ang tatay ko ang may sala ng lahat! … Mabuti nama’t idinistino ako ni Direktor sa ‘ting library. Nagpagbabasa ako roon. Mahilig akong magbasa ng –

Ernan : Magaling. Ang pagbabasa’y nakapagpapayaman ng isip. Sabi nga ni Bacon ay “Nakalilikha ng tunay na lalaki Ang pagbabasa…”

Tony: Mahilig din ho akong magsulat.

Doming : Teka muna, Tony! Hanong nangyari sa Tatay mo?

Tony: Mula ng umalis siya’y di na namin nakita. O nabalitaan kaya.Kinamuhian ko siya nang labis.

Ernan : Huwag naman. Hindi tama ‘yan. Ang ama ay ama kailanman.

Doming : Kung magkita kayo, hanong gagawin mo?

Tony : Mula nang umalis siya’y di na namin nakita. O nabalitaan kaya.Kinamuhian ko siya nang labis.

Ernan : Huwag naman. Hindi tama ‘yan. Ang ama ay ama kailanman.

Doming : Kung magkita kayo, hanong gagawin mo?

Tony: Ayoko na siyang makita pa!

Bok: Gaisip ko reliyuso ka. Ba’t ngani…?

Tony: Di ba maliwanag? Si Tatay ang nagwasak ng aming tahanan. Siya’ng dahilan ng pagkaospital ni Nanay. Ng pagkamatay ng akingkapatid… Ng aking pagkakaganito!

Ernan: Kung sabagay ay madaling sabihing “lumimot at magpatawad.” Subalit may kahirapan itong isagawa. Gayunmay’y walang hindi napag-aaralan, kung talagang ibig. Ako? Di ninyo naitatanong ay nagawa ko ring patawarin ang mga naghangad ng aking pagbagsak.

Tony: Malaki ang inyong puso, Mang Ernan! Ma-malawak ang saklaw ng inyong puso. Mang Ernan! Ma-malawak ang saklaw ng iyong tingin. Pambihira kayo.

Ernan: Salamat, iho. Ngunit alam mo bang ang pinakamabigat kong kasawian ay ang di-pagkakaroon ng anak?

Tony : Biyudo kayo?

Ernan: Hindi, buhay ang aking asawa. Mabait siya. Maunawain. Mapagpahal. Mapagkatiwalaan. Pero ang mag-asawang walang anak (Magbubuntunghininga) … napaka … hindi ganap ang kanilang kaligayahan.

Doming: Hilang taon na kayo, Mang Herman?

Ernan: K’warenta’y singko na.

Bok: Tsiken pid! Ang akin lolo, sisenta na, gaaanak pa (Maikling tawanan.)

Tony : Ga’no na kayo katagal ditto, tabi ? …

Ernan : Nakakaisang taon na ako. May isa pa. Alam n’yoy kuwestiyon de prinsipyo ang ipinasok ko rito. Binayaran ko lang yung multa. – na sabi nga ni Bok ay tsiken pid lang – ay ligtas na ‘ko sa pagkakabilanggo.

Tony : E bat naman kayo namultahan?

Ernan : Kakaiba ang aking pagkamakabayan. Isang araw ay Sinunog ng isang kapisanang pinangungunahan ko ang maraming aklat na imoral, mga aklat kasaysayang mali-mali ang mga ulat, mga nobela, komiks at magasin at iba pa na nakaw lang sa iba ang nilalaman… Nahabla kami. At namultahan ng hukuman. Dahil nga sa prinsipyo’y inibig ko pang pabilanggo. Malayo naman akong nakapagsusulat dito, kung sabagay.

Tony : Maaari ho bang paturo senyo ng pagsulat? Kay dami kung ibig sulatin kasi, e.

Ernan : Tulad ng isang beteranong mag-aalahas, agad kong nakikilala ang batong may mataas na uri … Ituturing kitang parang tunay na anak … Mapapamahal ka rin sa king mabait na maybahay… Meron din kaming ilang ari-arian … pag-aaralin ka namin.

Tony: Ke buti n’yo! . . . Me pangako rin si Padre Abena. Pag – aaralin din daw ako. Pero… nakakahiya na atang pumasok sa klase. Baka tawanan.

Ernan: Ang karunungan, iho, ay walang kinikilalang edad. Ang totoo’y walang katapusan itong pag-aaral ng buhay ng tao.

Tony: Ganyan din ho ang sabi ni Padre Abena, Mang Ernan.

Ernan: Ang dunong ay yaman, ikaw, hagdan, kapangyarihan. Walang marunong nag-nagkakaanak ng alipin.

Tony: Wala rin kuwenta ang masyadong marunong. Paris ni Rizal, binaril –

Ernan: Iba ang kanyang panahon, iho. Pasalamat tayo’t dahil sa kanyang pambihirang katalinuhan ay nabago ang takbo ng ating kasaysayan … Kailangan natin ang marunong na lider, Tony. Yaong taong matalino na’y makabayan pa. Hindi gahaman sa salapi’t karangalan. Hindi mapagsamantalan Yaong walang colonial mentality.

Bok: Kalunyal mantiliti? Anu ‘yun?

Ernan : Diwang alipin, Bok. Pamamanginoon sa mga dayuhan. Walang sariling paninindigan. Wal- (Kagyat na matitigil dahil sa naririnig na takatak ng sapatos.) Bantay!… (Habang dumaraan ang may edad nang tanod ay walang imik sa magkakasama.)

Bok: (Pagkatalikod ng tanod) Pwee, dedoso pang bu-ang! Gaisip seguro magatakas tayo. Yawa. (Tawanan) Pano ngani? … Mi trangkaso … Lumpo (Titingnan si Doming) … Almoranas (Susulyapan si Mang Ernan) . . . Galaslas ang tiyan? Ingungususo si Tony. Tawanan na naman.)

Tony: Maiba ‘ko, Mag Ernan. Ba’t kayo naospital?

Ernan: Hindi naman.

Doming: Sang tanong, Mang Ernan. Nagagawa bang makata?

Ernan: Isinisilang sila, Doming …. Maalala ko nga pala! Di ba’t ikaw Tony ang tumula nang dumalaw itong minsan ang Presidente?

Tony: Ako nga ho.

Ernan Ang binigkas mong tula’y –

Tony Pilipinas, ke gandang tula. Alam kong kayo’ng gumawa niyon.

Ernan Ibig kong malaman mo na ang tulang iyo’y kasama sa lalabas kong aklat ng mga piling tula… kabilang na roon ang mga sinulat ko rito.

Doming Hanong pamagat?

Ernan Sinag Sa Karimlan.

Tony Sinag sa Karimlan? Wow, gandang pamagat! Bagay ba bagay sa saaa … atin dito! Kelangan ng mga nasa dilim ang sinag. Ang liwanag!

Ernan Walang taong hindi nalalambungan ng dilim. Lubhang makapangyarihan ang karimlan! Subali… naitataboy ang dilim!

Tony Sana’y mabasa ko ‘yon!…

Ernan Bibigyan kita ng sipi. At marami pang iba. Lubhang makapangyarihan ang karimlan! Subali … naitataboy ang dilim!

Tony Sana’y mabasa ko ‘yon! …

Ernan Bibigyan kita ng sipi. At marami pang iba, kung…

Bok (Nakahahalataan ng pagkabagot kapag pangkaisipan na ang pagkabagot kapag pangkaisipan na ang paksa) Ber, ber, Doming! Gin istorya mo naman pare…. (Titingnan at tataguan ng iba si Doming, bilang pag-ayon sa pahiwatig ni BOK)

Doming Ako’y ahente ng seguro. Malakas ang aking komisyon. Sang haraw, buat sa hisang prubins’ya hay muwi ako dail sa bagyo. Magugulat pero matutuwa ning asawa o, sabi ko. Sa kusina hako nagdaan. Pero hanong nakita ko? Sus, hang asawa ko’tmatalik na kebigan hay… Uling-uli ko sila . Nagdilim hang aking tingin … Binaril ko’ng traydor nang tumalon sa bintana… Napatay ko siya. (Mapapasandal sa dingding pagkatapos).

Tony At nabilanggo ka dahil doon? Bakit ganon?

Doming Hewan ko nga ba. (Magbububuntunghininga)

Ernan Nakikiramay kami sa ‘yo, Doming …. Alam mo Tony, ang bilangguan ay hindi lamang para sa mga nagkakasala . Ito’y para rin sa mga sinamaang palad. Sa mga kawawa. Sa walang malakas na naa… padrino, sabi nga ni Bok.

Bok (May pananabik) Ber, ang imong waswas ? Seksi?

Doming Para sa haki’y siyang pinakamaganda sa ‘ming bayan. Kinuha s’yang mag-hartista. Marami kong naging karibal sa kanya!

Tony “Tapat ang puso mo’t di nagunamgunam na ang paglililo’y nasa kagandahan .” Sino nga, Mang Erman, ang nagsabi niyon?

Ernan Si Balagtas, iho, ang “Sisme ng Panginay”

Doming Hang sama, ng loob ko’y ‘yung pinakamatalik ko pang ko pang kebiganhang… (Haharapin si Tony.) Binata ka pa, Tony, hano? … Ikaw, Bok, binata rin? ‘Wag kayong pakakasal sa masyadongnapakaganda.

Bok A, p’wee sa akon gano. Todas lahi sila lahat pag ako ginaliko, hm…

Ernan Kaya nga salungat ako sa sinabi ni Keats na “A thing of beauty is a joy forever.” Dahil sa kagandaha’y daming tahanan ang nawasak at patuloy na mawawasak. Daming pagkakaibigang napuputol. Daming kataksilang nangyayari! …. Kung totoong nagbibigayng inspirasyon ang kagandahan, totoo ring lumalason ito. Pumapatay!

Bok Asan ngayon ang imong misis Dom?

Tony Magsasama kayo uli? Paglabas mo?

Doming Indi na. Hisinusumpa ko!

Bok Ilan ang imong anak? Sino gid gaalaga?

Doming Wala. “Yung panganay namin ay namatay sa eltor.

Ernan Tungkol sa kaibigan. Sadyang mahirap silang harapin. Lalo na ngayong namamayani ang diwa ng materyalismo. Ng pagpapalaluan. pagkukunwari. Ba, kakailanganin ang maraming Diogenes! (Dahil a hindi lubos na maunawaan ni Bok ang marami sa kanyang naririnig, mahihiga na siya’t magbabalot ng kumot.)

Tony Pa’nu hu makikilala ang tapat na kebigan?

Ernan Maraming paraan diyan. Subalit ang pinakamabuting pagsubok ay sa mga oras ng kagipitan. Nang pangangailangan. Nang pangungulila. Walang pagkukunwari ang tapat na kaibigan. Lagi siyang handang magbigay. Magpakasakit.

Tony Paris ni Damon at Pityas, ano ho ? … Ba’t nga kaya napakaramingmapagkunwari? Ke raming marumi na naglilinis-linisan . At meron pang kaya lang nagbibigay e dahil me inaasahang tubo o gatimpala. May –

Ernan ‘ – nagmamalukong ay kubaw; may nagmamatulis ay pulpol.”

Tony Me kunwari’y nagkakawanggawa, pero saan ba’y ibig lang maperyodiko ang kanilang retrato o pangalan.

Ernan Kaya nga kaibigan natin ang moral regeneration o pagbabagong - buhay.

Doming Napapansin kong alos pare-ong pare-o hang takbo ng hisip mo, Tony , ke Mang Ernan.

Tony P’wera bola, Doming! Malayong – (Mauuntol ang sasabihin dahil sa paglitaw ni Padre Abena ) Aba si Padre Abena ! Magandang umaga po Padre.

P. Abena Magandang umaga sa inyong lahat. (Karaniwan lamang ang taas ni Padre Abena. Isa siya sa pari ng Bilibid. Mag-aapatnapu na siya, Maamo ang kanyang mukha at malamig ang tinig. Nakasutana siya. At nakasalamin Habang lumapit ) Tony, totoo bang? … may sugat ka sa tiyan ! .. sa braso! May blak-ay ka!

Bok (Maliksing babangon) kondi magapatay-patayan ‘yan, Padre tay-pa na .

Tony Totoo po’ng sabi ni Bok, Padre. Ganon nga ‘ng ginawa ko kaya lang iniwan ng mga tigasin.

P. Abena Laking pagsisi ngayon ng mga nabigong mapupusok.

Tony Sadyang walang unang sisi, Padre, E-e-e- … pa’no po ngayon , Padre maaabsen ako sa ‘ting klase?

P. Abena Ow, huwag mong intindihin yun, anak. Ikaw naman ang pinakamarunong sa lahat, a… Natutuwa ako’t hindi ka naganyak sumama kagabi.

Tony Padre, hindi ko mamantsahan ang inyong pagtitiwala sa ‘kin! Gayundin ang ke Direktor.

P. Abena Salamat, anak. Huwag kang makalimot sa Diyos Ang tumatawag ay dinirinig. Ang napakupkop ay tinatangkilik.

Tony Padre, ke bui-buti n’yo ! … Siyanga pala, si Mang Ernan’y ibig ding … Wala raw silang anak.

Ernan (Maagap) Totoo, padre, ang sinabi ni Tony. Gayunma’y kung may usapan na kayo’y … Padre, kami ng maybahay ko’y labing limang taong umasa, nagnobena, namintakasi upang mag-kaanak, subalit …. Aywan ko ba kung bakit agad akong nagkaamor kay Tony.

P. Abena Talagang isa sa marami ang batang iyan . Masunurin siya. Matulungin. Mapagkakatiwalaan. At matalino. Balak ko sanang pagpariin siya dangat ibang kurso ang kanyang ibig. Natutuwa ako’t kayo’y –

Tony Padre, possible po bang magkaroon ng dalawang ama-amahan?

P. Abena Bakit hindi ? Mabuti nga’ng gayon at maraming titingin sa ‘yo. Pagdating naamn ng araw ay… kagustuhan din ng tatay mo ang mangyayari.

Tony (Mapapalakas ang tinig) Utang na loob, Padre Sinabi ko na seyong wala ‘na akong Tatay!

P. Abena Ikaw ang masusunod, anak. Alam kong alipin ka pa ng iyong nasugatang damdamin. May lambong ka pa ng karimlang … A, di na nga bale. Maiba ako, malalim bang naging sugat mo,Tony?

Tony Sabi ng doctor e di naman daw napinsala ang aking bituka.

P. Abena : Mabuti kung gayon. Buweno, huwag kang masyadong maggagagalaw at nang hindi dumugo. (Sa bahaging ito’y aalingawngaw ang isang malakas na pagpapagibik buhat sa ibang panig ng ospital . Matatahimik ang lahat at makikinig sa na) “Tubig! Tubigg! Mamamatay na ‘ko sa uhaw! Tubiggg!

P. Abena Diyan nga muna kayo at titingnan ko lang kung sino ang nagpapagibik na ‘yon. (Susundan ito ng alis .)

Lahat Adyos, Padre.

Tony ( Sa sarili) Ke bait niya. Salamat at nagkaroon ang bilibid ng paring tulad niya … Matutupad din ang pangarap kong makapag-aral … kung sakali…

Ernan Sadyang mabait si Padre Abena. Sana’y paris niya ang lahat ng alagad ng panananampalataya … Pero, tingnan mo, Tony: sa karamihan ng kanyang gawain ay hindi ko siya makakapiling sa lahat ng oros, samantalang ako … Tuturuan kita ng pagtula. Ng pagsulat. Pananalumpati. Pag – aaralin kita hanggang ibig mo. Kailangan naming mag-asawa ang tagapagmana.

Tony Paumanhin ho, Mang Ernan… Bukod sa makata, ano ho ba’n –

Ernan A, ako’y peryodista. Propesor din ako sa isang unibersidad sa Maynila. Kaanib sa ilang samahamng pangwika, pangbayan, pangkultura … May malaki akong aklatan – magugusthan mo …. Guro naman sa piyano ang aking maybahay. Magkakasundo kayo. Teka, ayan na’ng ating butihing angel! ((Titigil sa pagsasalita pagkatanaw sa pumapasok na nars. Magbibigay galang ang lahat. Ilalapag ng simpatika’t batangbatang nars ang lalagyan ng mga gamut. Isa-isa niyang titingnan ang temperatura ng naroong apat na pasyente. Hindi iintindihin ang may paghanga’t pagnanasang tinging iniuukol sa kanya – lalo na si Bok. Alam niyang sa kaharian ng mga lalaki, ang pangit mang babae ay nagiging pulot gata. Aalis siya pagkabigay ng kaukulang gamut sa mga may karamdaman)

Bok (pagkatalikod ng nars) Wow! Talagang da-magan si Miss Reyes! Kungmagaibig lang siya ngani sa akon, pero … ginsama ang akon record. Yawa.

Tony Bok, si San Agustin , bago naging santo ay naging isang pusakal munang magnanakaw … Tandaan mo’to, Bok. Higit na marangal ang masamang bumuti kaysa mabuting Sumama.

Bok Galalim man ang imonmg Tagalog!

Ernan Malay natin, baka maging santo ka rin, Bok (Tawanan)

Bok (Matatangay na rin ng biruan) Tama ka Mang Ernan. San Bok (pagdadaupin ang mga palad sa tapat ng dibdib, titingala ngbahagya at pipikit ) … santo santo gid ng mga holdaper! .. Nakakahiya, yawa. (Tawanan na naman)

Ernan P’wera biro, napansin kong may ibig sabihin ang tinginan ni Tony at Miss Reyes. Lalaban ako ng pustahan na … (Haharapin si Tony.) Magtapat ka Tony, may pagkakaunawan na kayo na kayo ni Miss Reyes, ano? (Ngingiti lamang ng makahulugan si Tony at ang palihim na pag-sang-ayon sa pamamagitan ng pagtaas ng kilay ay mapapansin din nina Bok at Doming.)

Bok Jackpot ka, Tony boy! Tsk, tsk, talaga man materyales pwerte si Miss Reyes. Inggit ako sa imo.

Doming Listo ! Ayan na naman hang-tay-ban! Darating ng dati ring tanod.)

Tanod (Sa may pintuan) Antonio Cruzada!

Tony (Itataas ang kanang kamay) Sir!

Tanod Miron kang bisita, adding.

Tony Bisita? Asan Sir? Sino hu siya? Sino hu siya? Kilala bay n’yo sir?

Tanod Iiling at susulyapan si Mang Ernan) Siguro sing, idad sa kanya.

Doming Kuwarentay singko.

Tony Papuna na ba rito, sir?

Tanod Wen adding. (Aalis. Lalabas sa pintuang pinapasukan.)

Tony (Kunut-noo) Sino kaya ‘yon? … Ba, siya ang una kong dalaw sa loob ng dalawang taon.

Ernan Baka … Tatay mo na ‘yun, Tony)

Doming Baka naman hisang kamaghanak.

Bok (Mapapabangon na naman) G’wapo bang imong derpa? Paris mo Tony?

Tony (Dahil sa pag-iisip ay hindi mauunaaan ang tanong ni Bok; sa sarili) Pa’no niya malalamang narito ako? …. Anim na taon!… City Jail … Welfareville … Muntinlupa … Imposible! Hindi. Hindi maaaring siya! (Halos pasalubong) Huwag Mo pong itulot, Diyos ko!

Ernan Sino man’yon ay may kapit siya. Kung di’y di siya makatutuloy dito … Ayun! Siya na Siguro ‘yung dumarating! (Papasok si Mang Luis, ang ama ni Tony. Kasama niya ang dating tanod. May kataasan si Mang Luis, nakasalamin siya ng may kulay. Mababasa sa kanyan g anyo na siya’y dumanas o dumarana ng maraming suliranin. Isang manhid na barong tagalog ang kanyang suot. Sunog ang kanyang balat, gayunmay halata rinang kanyang kagandahang lalaki. Mag-aapatnapu pa lamang siya subalit mukha nang lilimampuin.

Pagagalain niya ang kanyang sabik na paningin. Pagkunwa’y ituturo naman ng tanod para sa kanya ang pinaghahanap na hindi kaagad mamumukhaan. Pagtatama ng kanilang tinginang anaki nakatanaw ng multo si Tony. Akibat ng matinding tuwa at pananabik ay pasugod na lalapit ang ama sa anak.)

Luis: (Madamdamin) Tony, anak ko! …

(Walang imik na pagyayapos ang tila natatandaang si Tony. Magpapalipat-lipat ang kamay ng naluluha sa galak na ama sa buong katawang mutya ng anak. Pagkaraan ng ilang saglit sa gayong ayos ay pabigla at walang kibong magwawala si Tony. Kahit nakararamdam ng kirot at tatayo siya’t uurong ng ilang hakbang. Tutop niya ang sugat sa tiyan. Tiin ang kanyang mga bagang, may apoy sa mata at iaalon ang kanyang dibdib. Mapapansin si Mang Luis ang mga sugat at “black-eye” niya.)

Luis : Anak ko, napano ka?

(Hindi rin tutugon si Tony. Patuloy ang pananalim ng kanyang sulyap, ang panginginig ng kanyang ugat sa kalamnan ng kanyang panga, ang paninikip ng kanyang dibdib. Samantala’y walang kibuan ang lahat, bagaman mataman silang nagmamasid at nakikiramdam)

Luis Tony, magsalita ka, anak ko. Hindi ka ba natutuwang ako’y makita? … pagakaraan ng may anim na taon? (Buhat sa kinatatayuan ay hindi rin iimik o titinag si Tony. Unti-unti siyang lalapitan ng ama.)

Tony : Huwag! Huwag kayong lalapit! Huwag!

Luis: (Matigigil!) Anak, di mo ba … Ako ang Tatay mo…

Tony: (Palibak) Tatay? … Hm, ang nakilala kong ama’y anim na taon nang p-p patay !

Tony: Sayang lang ang inyong pagod!

Luis : Lalapit pa ng isang hakbang; titigil) anak, patawarin mo ‘ko…

Tony: Inuulit ko: wala na akong,, ama! …. (Lilingon sa gawi ng bintana) Mula nang iwan n’yo kami dahil sa ‘sang –

Tony: (Magpapatuloy na hindi alumana ang sinabi ng ama) Dahil sa kerida’y sapin-saping hirap ang aming dinanas …lalo na’ng aking Nanay … Pati pag-aaral ko’y natigil … Ano’ng gagawin ko? Me sakit si Nanay … Me sakit si Baby … Nagkasangla-sangla kami … At nang lumao’y wala nang ibig magpapautang sa ‘min … ‘Sang araw e napilitan akong … Nang –agaw ako ng bag. Nahuli ako. Nagmakaawa ako at pinatawad naman. Subalit …. nang dumating ako at - amin ay … (mababasag ang tinig) patay nang kapatid ko! Sa tulong –

Luis: Nahihilam na sa luha) Tony, husto na ! … U-utang na loob … A-a alam ko na’ng lahat! …

Tony: (Hndi rin papansinin ang samo ng ama) Sa tulong ng mga kapitbahay e nailibing din si Baby… Naospital si Nanay … Walang ibig kumupkop sa ‘kin … Baka raw me T. B. rin ako … Ako’y naging kanto boy, nabarkada, hanggang … Natuto ako ng iba’t ibang paraan ng pagnanakaw … Natikman kong matulog nang walang unan … magtago sa ilalim ng tulay …

Bok: (Mabilis na papatlang) Tsiken pid ‘yan, Tony!

Tony: (Wawalaing – bahala si Bok) Subalit me wakas ang lahat … Mula sa city jail e nalipat ako sa Welfareville. Naglabas-masok ako ro’n … Nang magdisiotso ako’y heto … Magdadalawang taon na ‘ko rito … (Hihinga ng mahaba at malalim . Tutop pa rin ng kaliwang kamay ang sugat. Biglang haharapin nang tuwiran ang lumuluha’t mistulang korderong ama. Makapangyarihan.) Kayo na dapat kong tawaging ama ay tinatanong ko: Mangyayari kaya ang nangyari sa ‘ming mag-iina kung kayo’y tumupad senyong tungkulin?…

Luis: H-hindi ko na – hindi ko na kayo iiwan … K-k kelanman !

Tony: Pangako, hm … Daling sabihin, daling sirain…

Luis Nagbalik ako upang – upang pagsilbihan kayo habambuhay …

Tony: (Patuya) Ba’t di kayo bumalik senyong magandang kerida?

Luis: (Lipos pagpapakumbaba) Iniwan n’ya ako – ang taksil! – nang hindi ko nang hindi ko na masunod ang kanyang kapritso … Salamat sa kanyang ginawa at naglianag ang nalabuan kong isip. Nagyo’y –

Tony: Huli na ang lahat!

Luis: Ang sakit mong magsalita, anak…alam mo bang limang buwan kitangpinaghahanap? … At nang malaman kong narito ka’y nilakad kong … Nangako si Senador Bigat na mabibigyan ka ngparole.

Tony: (Dahil sa ibang iniisip ay hindi maunawaan ang huling sinabi ng ama) Ewan ko kung si Nanay e buhay pa o patay na. (Pasigaw naman) Kayo! Kayo ang sanhi ng kanyang kasawian! Aru-aruuuyyy!

Luis: Buhay ang nanay mo, anak. Nagkita na kami. Magaling na siya.

Tony: Magliliwanag ang mukha) Buhay! Salamat sa Diyos!

Luis: (Hindi mapapansin ang sariwang dugo sa kamay ni Tony) Pinatawad na n’ya ako. At nagkasundo nga kaming hanapin kita. Anak, magsamasama tayong muli!

Tony: Mahal ko si Nanay, ngunit kayo… Ibig ko pang mamatay kesa sumama sa senyo!

Luis: Mawawala ang pagtitimpi at paghaharian ng damdaming –ama. Isang matinding sampal ang ibibigay kay Tony). Durugo ang bibig ng huli. Sa bahaging ito’y nganingani nang lundagin ni Bok si Mang Luis danga’t makakambatan siya ni Mang Ernan na huwag manghimasok. Sa sandaling ito’y nakatalikod naman at nasa may labas ang tanod. Mapagwawaring ang nagawang kabiglaan, mabilis na lalapitan ang anak. Iigtad naman si Tony.) Patawarin mo ‘ko, anak!

Tony: (Matapos pahirin ang likod ng palad and dumudugong bibig) Lalo lamang ninyong pinalalayo ang ating daigdig! (Mabilis na tatalikod.) (Tigib-pagsisisi at panunumbat sa sarili, walang malamanggawin o sabihin si Mang Luis. Naroong pisilin ang mga kamao; naroong muling tangkaing lapitan Ang nagmamalaking anak; Naroong pisilin ang mga kamao; naroong muling tangkaing lapitan ang nagmamalaking anak; naroong tanawin sina Mang Ernan na parang nagpapahabag at nagpapatulong. Wala namang imikan ang nangamamasid. Pagkuwa’y walang kibong lalabas. Titigil sa may pintuan. Pagkuwa’y walang kibong lalabas. Titigil sa may pintuan upang linguni’t pag-ukulan ng may pagmamahal sa titig si Tony.

Wala namang kamalayan ang nagugulumihanan ding si Tony sa mga ikinikilos ng kanyang ama.

Muling babalikan ni Mang Luis ang nakatungong bunso subalit hindi maisasagawa ang balak na pagyapos dito. Mapapabuntunghininga na lamang at tiim-bagang na aalis. Magkakatitigan sina Mang Ernan, Bok at Doming.

Pagkalipas ng ilang saglit ay dahan-dahang nauupo sa gilid ng kanyang teheras Si Tony. Kagat niya nang mariin ang kanyang labi.)

Ernan: (Malumanay subalit madamdamin) Ang buhay, Tony, ay batbat ng batbat ng iba’t ibang uri ng pag-subok. Ang tagumpay, kaya lalong tumitingkad ay dahil sa kakambal na pagpapakasakit. Ang lalaking tumatakbo sa mga pagsubok at hamon ng tadhana ay pinagtatampuhan ng tagumpay.

Tony: Mang Ernan, kayo man ang nasa lugar ko’y –

Ernan Nauunawan kita, iho. (Titindig at aakbayan si Tony. Miino ang dugong nagmumula sa sugat sa tiyan.) Dumudugo ang sugat mo! (Kay Bok) Pakitawag mo nga ang doctor… (Kay Tony) Mabuti’y mahiga ka. Siguro’y maaampat ‘yan.

Tony: (Habang nahihiga) Walang anuman ito Mang Ernan.

Bok: (Nakaupo pa rin subalit nakabalabal na ng kumot) Hm… tsiken pid ‘yan.

Doming: Sabagay, hakuman ‘yang nasa lugar ni Toni’y – hewan ko nga ba …

Bok: Bilib gid ako sa imo… Gas-mati ka. Y-y-yeba! ….

Ernan: (Habang bumabalik sa kanyang teheras; sa sarli) A, kung masusunod lamang ng mga tao ang Panalangin ni San Francsico ng Asisi, sana’Y –

Tony: Biglang mapapabangon pagkarinig sa tinuran ni Mang Ernan)

Pagkaganda –ganda nga ng “Panalangin ni San Francisco” … Bathala, gawin Ninyo akong … kasangkapan … Kung saan may galit –

Ernan: (Maagap) Bayaang nakapaghasik ako ng pag-ibig. Ang isang maganda pang bahagi’y ‘yung … “Nasa pagbibigay ang ating ikatatanggap … nasa pagpapatawad ang ating kapatawaran … “

Tony: (Mabilis) Mang Ernan… Madali ngang sabihing “Lumimot at magpatawad, “ ano ho? Pero, ar – ruyyy … (Mapipikit at aasim ang mukha. Hahawakan ang sugat sa tiyan.)

Ernan: (Makikitang sa pag-aangat ng kamay ni Tony ay punung-puno yaon ng dugo) Tony! (Kagyat na nalalapitan ang binata at pagyayamanin.) Doming! Bok! Pakitawang n’yung dokdok! O nars! Madali kayo! …

Bok: Hindi pa rin mababakla; hindi titinag) Bals –wals ‘yan!

Doming: (Patikud–tikod na lalabas subalit doon pa’y sisigaw na) Nars! … Nars!… Narrsss!… (Muling darating ang nars na nakarinig sa malakas na sigaw ni Doming. Agarang lalapatan ng pampaampat ng dugo ang sugat ni Tony. Samantalang nangagamutan sila ay siya namang paglitaw sa may pintuan ng magkasamang P. Abena at Mang Luis. Walang imik silang magmamasid.)

Nars: Sariwa pa’ng sugat mo, kaya huwag ka munang magsalita nang malakas. At huwag kang magpapagalaw ha, Tony?

Tony: Paglabas ko rito’y pupunta ‘ko senyong bahay, ha, Lyd? A, Miss Reyes pala!

Nars: Sabi na’t puwera muna ang salita. Pag sinuway mo ‘koy … Sige ka, hm…

Tony: Okey. (Pipikit dapwat muling didilat. Masusulyapan si P. Abena. Magpapalitan sila ng ngiti.)

Nars: O, hayan , tapos na. Be good, ha, Tony? Promise? Tatango ang binata; hahanda siya sa pag-alis.)

Tony: Maraming salamat, L-Ly – Miss Reyes. Hindi kita malilimot kelanman ! Alam mo na iayan … matagal na. ( Hindi pa rin nakikita ni Tony ang ama sapagkat natatakpan ito ng papalapit na pari.)

P. Abena Magkakilala pala kayo ni Miss Reyes …. Mabait at masipag ang batang ‘yan. Paris mo…

Tony: Siya nga po ang babaing handa kong …

Bok: (Makahulugan ang ngiti) tingin ko’y ayos na Silang dal’wa, Padre.

P. Abena : Hindi masama Pabor ako. Saglit na titigil; kay Tony, sa ibang tinig) Anak, ang tatay mo’y … nagkita kami. nakiusap siyang -

Tony: Malilimutan ang lahat; mapapabagong bigla’t puputulin ang pagsasalita ng kausap) Padre! … Na naman? (Hindi mangungusap si P. Abena. Marahan na lang siyang mapapailing; subalit maagap namang maaalayan si Tony.

Si Mang Luis naman, naroon pa rin sa may pintuan, ay mapapabuntung-hininga’t mapapakagat labi Sa namamalas na katigasan ng anak. Mauuntol ang balak niyang paglapit.

Si Miss Reyes naman naman na hindi pa tuluyang nakakalayo ay magaganyak na manood sa tagpong yaong may pangako ng kapanabikan. Lalapitan si Tony at masuyong pagsasabihan.)

Nars: Tony, di ba’t sabi ko sa’yo’y huwag ka munang gagalaw pagkat makasasama sa yo’yo?

Tony : Patawarin mo ‘ko, Ly – est, Miss Reyes.

Nars: (Tatanguan si Tony) Patatawarin kita pero sa uli-uli’y.. Sige, higa na. (Susunod na sana si Tony subalit magkakatama ang tingin nilang mag-ama. Matagal silang magkakatinginan.0

P. Abena: (Makahulugan) Anak, tamo si Miss Reyes, nakapagpapatawad….

(Hindi tutugon si Tony. Mapapatango siya. Ganap na katahimikan . Walang kaurap-kurap, at halos hindi humihingasina Mang Ernan sa pagmamasid sa nangyayaring dula sa silid na yaon. Sa pagtaas ng mukha ni Tony ay makikitang may luha sa kanyang pisngi.

Mabubuhayan ng loob si Mang Luis. Dahan-dahan siyang lalapit a bunsong ngayo’y nakayupyop sa bisig ni Padre Abena.

Magaling sa sikolohiya, marahang iaangat ng butihing pari ang ulo ni Tony at siya’y unti-unting uurong upang mabigyan ng ganap na kalayaan ang mag-ama.

Ngayo’y may kakaiba ng sinag sa mukha ni Tony. May kakaiba ring ngiting dumurungaw sa kanyang mapuputlang labi. At sa isang kisap-mata’y mayayapos siya ng kanyang ama. Masuyo, madamdamin, mahaba ang kanilang pagyayakap.

Katulad ng dalawa, mapapaluha rin ang lahat . Maging ang may bakal na pusong si Bok ay mapapakagat-labi’t mapapatungo ng marahn. Pagdaraupin naman naman ni Padre Abena ang mga, titingala ng bahagya at pangiting bubulong.)